Pervazivni poremećaji

Pervazivni poremećaji su kompleksni neurorazvojni poremećaji. Imaju karakteristične oblike patološkog funkcionisanja, sa kvalitativnim ostećenjem recipročnih socijalnih interakcija, nedostatkom socioemocionalnog reciprociteta, oskudnim, repetitivnim i stereotipnim obrascima ponašanja, interesovanja i aktivnosti kao i deficitima u razvoju verbalne komunikacije. (Golubović,1998;Golubović&Kašić,2000.)

Ove kvalitativne abnormalnosti su pervazivne karakteristike fukcionisanja ličnosti u svim situacijama, iako mogu da variraju prema stepenu izraženosti i često postoji opšti kognitivni deficit. Osnovni simptomi ispoljavaju se kroz oštećenje ili zastoj u razvoju verbalnih i neverbalnih sposobnosti komuniciranja, oštećenje u razvoju recipročnih socijalnih interakcija, nedostatak empatije i sterotipno ponašanje.

Psihopatološka ponašanja kod dece sa pervazivnom patologijom prožimaju i zahvataju sve svere njihovog funkcionisanja. Dete koje pokazuje ovakve probleme u razvoju neophodno je što ranije prepoznati i uključiti u rehabilitacijsko-edukativni program. Pravovremeno prepoznavanje problema i uključivanje deteta u tretman sprečiće da se neopravdano propušta optimalni period za razvoj pojedinih funkcija u ranom razvojnom dobu.

U pervazivne razvojne poremećaje prema ICD-10 klasifikaciji svrstavaju se:

• dečiji autizam,
• atipični autizam,
• Rett-ov sindrom,
• drugi dezintegrativni poremećaj detinstva,
• hiperkinetički poremećaj udružen sa mentalnom retardacijom i stereotinim pokretima,
• Aspergerov sindrom,
• drugi pervazivni razvojni poremećaj,
• pervazivni razvojni poremećaj, nespecifikovan.

Autisticni poremecaj(klasični autizam) karakteriše se izraženim kvalitativnim deficitom u domenima socijalne intreakcije, govorno-jezičkih sposobnosti i igre; izraženo je prisustvo sterotipnih aktivnosti, perseveracija i ograničenog kruga interesovanja i aktivnosti.

Aspergerov sindrom obeležen je deficitima socijalne interakcije, pragmatickih aspekata govora i praksičkih aktivnosti i ograničenog kruga interesovanja i aktivnosti.

Pervazivni razvojni poremećaj koji nije na drugi način označen podrazumeva autistični repertoar ponašanja koji ne odgovara u potpunosti kriterijumima za bilo koji drugi poremecaj iz okvira autističnog spektra.

Dezintegrativni poremećaj u detinjstvu karakteriše se pojavom masivne regresije između druge i desete godine života, sa teškim oblicima autizma i obično propadanje govorno-jezičkih, kognitivnih, socijalnih i motoričkih sposobnosti.

Rettov sindrom je specifičan poremecaj koji se javlja gotovo isključivo kod devojčica, praćen pojavom mikrocefalije, infantilne regresije, mentalne retardacije, nedostatkom upotrebe ruku, upadljivim stereotipnim pokretima ruku(najčešće pokretima pranje ruku) i nizom neuroloških tegoba (APA,1994.).